FAQ

Cybersecurity is alles wat je doet om systemen, accounts en data te beschermen tegen misbruik. Denk aan inloggen, updates, back-ups en het herkennen van misleiding, zoals phishing.

Phishing is misleiding via mail, sms of bericht, met als doel inloggegevens of geld te stelen. Vaak sturen aanvallers je naar een nep-inlogpagina of laten ze je een kwaadaardig bestand openen.

Let op druk, spoed en afwijkende betaalverzoeken. Controleer afzender, linkbestemming en taal. Twijfel je, bel de afzender via een bekend nummer en klik niet.

Ransomware is kwaadaardige software die bestanden of systemen blokkeert. Aanvallers vragen daarna losgeld voor herstel, of dreigen data te publiceren.

Ja, als je back-up los staat van je netwerk en je herstel test. ENISA adviseert ook de 3-2-1 aanpak. Veel schade ontstaat als back-ups mee versleuteld raken.

Je bewaart 3 kopieën van data. Je gebruikt 2 verschillende media. Je zet 1 kopie buiten je hoofdlocatie, bij voorkeur offline of immutabel.

Betalen geeft geen garantie op herstel en kan extra afpersing uitlokken. Focus op herstel via back-ups, forensics en containment. Overleg met incidentresponders en, waar passend, politie en verzekeraar.

MFA is inloggen met een extra stap, zoals een app-melding of security key. Een gestolen wachtwoord alleen is dan niet genoeg om binnen te komen.

2FA is een vorm van MFA met precies twee factoren. MFA kan ook meer factoren gebruiken. In de praktijk bedoelen veel mensen hetzelfde, een extra controle bij inloggen.

Een security key of passkey is vaak sterker dan sms-codes. Sms kan worden onderschept via sim-swap. App-based en hardware opties zijn meestal veiliger.

Passkeys zijn inlogmethoden zonder wachtwoord, vaak gekoppeld aan je toestel of security key. Je bevestigt met biometrie of pincode. Dat helpt tegen wachtwoorddiefstal en hergebruik.

Als één dienst wordt gehackt, proberen aanvallers dezelfde combinatie op mail, cloud en administratie. Dit heet credential stuffing. Eén lek kan zo meerdere accounts raken.

Ja, omdat je per account een lang, willekeurig wachtwoord kunt gebruiken. Kies een sterk hoofdwachtwoord en zet MFA aan op de kluis.

Endpoint-beveiliging beschermt laptops, servers en mobiele apparaten. Het combineert vaak malware-detectie, gedragssignalen en blokkades tegen verdachte processen.

EDR staat voor Endpoint Detection and Response. Het verzamelt signalen van endpoints en helpt bij onderzoek en reactie, zoals isoleren van een apparaat.

Antivirus richt zich vaak op bekende patronen. EDR kijkt ook naar gedrag, correlatie en responstaken. Voor veel organisaties werkt een combinatie in lagen.

SIEM verzamelt logs uit systemen en geeft inzicht in afwijkingen. Je hebt het nodig als je veel bronnen hebt, compliance-eisen hebt, of sneller wilt onderzoeken na meldingen.

Logging is het bijhouden van gebeurtenissen zoals inlogpogingen, rechtenwijzigingen en admin-acties. Zonder logs is achteraf onderzoek lastig en mis je signalen van misbruik.

Dat hangt af van risico en regelgeving. Kies een periode die onderzoek mogelijk maakt, vaak meerdere maanden. Leg vast wat je bewaart en waarom.

Patchmanagement is het bijhouden en installeren van updates voor besturingssystemen, apps en firmware. Veel aanvallen starten bij bekende kwetsbaarheden die al een update hadden.

Omdat systemen maatwerk of verouderde software gebruiken. Plan updates, test waar nodig en maak eigenaarschap duidelijk. Anders blijft een kwetsbaarheid openstaan.

Een scan zoekt zwakke plekken in systemen en webapps, zoals oude versies of onveilige configuraties. Daarna moet je prioriteren en herstellen. Een scan zonder opvolging levert weinig op.

Een scan is grotendeels geautomatiseerd. Een pentest is een gecontroleerde aanvalstest door mensen, met focus op misbruikpaden en echte risico’s in jouw omgeving.

Minstens maandelijks voor basis hygiëne, en extra na grote wijzigingen. Voor internet-facing systemen kan vaker zinvol zijn, afhankelijk van risico en exposure.

Een datalek is verlies of onbevoegde toegang tot persoonsgegevens. Dat kan gaan om gestolen laptops, verkeerd geadresseerde mail, of toegang door een aanvaller.

Bij risico voor rechten en vrijheden van betrokkenen moet je melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens binnen 72 uur. Soms moet je ook betrokkenen informeren.

NIS2 is een EU-richtlijn voor cyberweerbaarheid in bepaalde sectoren en ketens. Of je eronder valt hangt af van sector, omvang en rol. Leveranciers kunnen ook eisen krijgen via klanten.

AVG gaat over bescherming van persoonsgegevens en meldplicht rond privacy. NIS2 gaat over beveiliging en weerbaarheid van organisaties en hun dienstverlening, met governance en meldplichten.

Dit is fraude via mail, waarbij aanvallers zich voordoen als directie of leverancier. Ze sturen betaalverzoeken of vragen om gegevens. Vaak gebruiken ze gehackte accounts of lookalike domeinen.

Werk met vaste verificatie, zoals terugbellen bij wijziging van bankrekening. Gebruik DMARC, SPF en DKIM om spoofing te beperken. Train medewerkers op vaste checks.

Dit zijn mailinstellingen die helpen aantonen dat jouw domein echt de afzender is. Ze verkleinen spoofing, maar stoppen geen gehackte mailboxen.

DDoS is het overbelasten van een website of dienst met verkeer. Voor webshops en portals kan dit omzet of bereik raken. Bescherming kan via hosting, CDN en rate limiting.

Zero trust betekent dat je niets automatisch vertrouwt op basis van netwerkplek. Je controleert identiteit, device en context bij toegang. Denk aan MFA, least privilege en segmentatie.

Gebruikers en systemen krijgen alleen rechten die ze nodig hebben. Minder rechten betekent minder schade bij een gehackt account.

Je deelt je netwerk op in zones. Een indringer kan dan minder makkelijk van één apparaat naar servers of back-ups bewegen.

Dat is een plan met rollen, stappen en contactpunten voor cyberincidenten. Je legt vast wie beslist, wat eerst moet gebeuren en hoe je communiceert.

Dit is een oefening waarbij je een scenario doorloopt, zoals ransomware of datalek. Je test beslissingen, communicatie en technische stappen, zonder echte aanval.

Snel genoeg om verdere toegang te stoppen en bewijs te bewaren. Denk aan accounts resetten, tokens intrekken, endpoints isoleren en logging veiligstellen. Documenteer elke stap.

Forensics is onderzoek naar wat er is gebeurd, hoe iemand binnenkwam en wat is geraakt. Je gebruikt logs, endpoint data en artefacten om de tijdlijn te reconstrueren.

Dat is risico via leveranciers, software, hosting of MSP. Verizon DBIR noemt dat een deel van breaches via third parties loopt. Maak afspraken en controleer toegang en logging.

Vraag naar MFA, logging, patchbeleid, back-upaanpak, toegangsbeheer en incidentproces. Leg verantwoordelijkheden vast, inclusief meldingstermijnen en contactlijnen.

Encryptie maakt data onleesbaar zonder sleutel. Gebruik het voor laptops, mobiele apparaten en gevoelige opslag. NCSC wijst erop dat encryptie helpt bij verlies of diefstal.

Het helpt vooral bij diefstal of verlies van een apparaat. Het helpt minder als een aanvaller al ingelogd is. Combineer het met MFA, updates en device management.

Met MDM beheer je instellingen, updates en beveiliging op apparaten. Je kunt ook op afstand wissen bij verlies. Dit helpt bij controle op toegang en compliance.

Remote access is toegang op afstand, zoals RDP of VPN. Het gaat mis bij zwakke wachtwoorden, geen MFA, of open poorten op internet. Beperk toegang en log alles.

Niet altijd. Als je apps al via SSO en MFA werken, kan VPN minder belangrijk zijn. Voor beheer en interne systemen kan VPN nog steeds nuttig zijn, met strikte toegang.

Vaak starten incidenten met misleiding, gestolen inloggegevens of misbruik van bekende kwetsbaarheden. Rapporten van ENISA en Verizon beschrijven deze routes vaak als startpunt.

Omdat het inspeelt op gedrag en timing. De mail hoeft niet technisch slim te zijn als iemand onder druk klikt. ENISA noemt phishing een veelgebruikte route om binnen te komen.

Dat is een back-up die je tijdelijk niet kunt wijzigen of verwijderen, ook niet met adminrechten. Dat verkleint kans dat een aanvaller je herstelpunt kapotmaakt.

Zet MFA aan op mail en beheeraccounts. Regel back-ups met hersteltest. Houd updates bij. Beperk adminrechten. Zorg voor logging en een incidentplan met contactlijst.