Nmap: wat het is, hoe een poortscan werkt en de belangrijkste commando’s

Nmap is een gratis, open source netwerkscanner. Het programma laat zien welke apparaten in een netwerk actief zijn, welke poorten openstaan en welke software daarachter draait. Beheerders controleren er hun eigen netwerk mee, testers gebruiken het in de scanfase van een penetratietest.

De nieuwste versie is 7.991 van 6 augustus 2026. Zonder extra opties scant Nmap de 1.000 meest gebruikte TCP-poorten van een doel. Ruim 600 meegeleverde scripts breiden dat uit met controles op kwetsbaarheden.

Laatst gecontroleerd op 6 oktober 2026.

Nmap in het kort

Nmap staat voor Network Mapper. Het project bestaat sinds 1997 en brengt nog elk jaar nieuwe versies uit.

Hoe een poortscan met Nmap werkt

Elke dienst op een computer luistert op een genummerde poort: een webserver op 80 en 443, SSH op 22. Een ip-adres telt 65.535 TCP-poorten. Nmap stuurt naar elke poort een pakket en leidt uit het antwoord af wat erachter zit.

Bij de SYN-scan verstuurt Nmap het eerste pakket van een TCP-verbinding. Een open poort antwoordt met SYN/ACK, waarna Nmap de opbouw afbreekt met een RST. Een dichte poort stuurt direct een RST terug. Blijft elk antwoord uit, dan houdt een firewall het pakket tegen.

De SYN-scan is de standaard als Nmap met beheerdersrechten draait. Zonder die rechten valt Nmap terug op de connect-scan, die de verbinding volledig opbouwt. Die scan duurt langer en komt vaker in de logbestanden van het doel terecht.

De zes poortstatussen in de uitvoer

Nmap deelt elke gescande poort in bij een van zes statussen. De eerste drie kom je in bijna elke scan tegen.

Elke open poort is een dienst die een aanvaller kan benaderen. Een scan van je eigen ip-adressen toont welke diensten van buitenaf bereikbaar zijn, ook de diensten waarvan niemand meer wist dat ze draaiden.

De belangrijkste Nmap-commando’s

Nmap is een opdrachtregelprogramma: je typt nmap, de opties en het doel. Het doel is een ip-adres, een hostnaam of een reeks zoals 192.168.1.0/24. De tabel toont de opties die het vaakst terugkomen.

Een veelgebruikte eerste scan is nmap -sV -p- doel: alle poorten, met per open poort de software en het versienummer. Dat versienummer leg je daarna naast lijsten met bekende kwetsbaarheden.

Nmap Scripting Engine: scripts voor kwetsbaarheden

De Nmap Scripting Engine (NSE) voert tijdens een scan scripts uit die in de programmeertaal Lua zijn geschreven. Nmap levert er ruim 600 mee, verdeeld over veertien categorieën. De optie -sC draait de standaardset, die het project selecteert op snelheid en bruikbare uitkomsten.

Andere categorieën gaan verder. vuln controleert op bekende kwetsbaarheden, brute raadt wachtwoorden en exploit misbruikt een lek daadwerkelijk. Scripts uit intrusive en dos kunnen een dienst laten vastlopen. Ook een deel van de standaardset geldt volgens de documentatie als indringend. Draai scripts daarom binnen een afgesproken scope.

Met de scripts schuift Nmap op richting vulnerability scanning. Een scanner als Nessus of OpenVAS controleert op veel meer kwetsbaarheden en levert een rapport met prioriteiten. Hoe de tools zich tot elkaar verhouden, staat in het overzicht van pentest tools.

Nmap downloaden en installeren op Windows, macOS en Linux

Nmap download je gratis van nmap.org. Versie 7.991 verscheen op 6 augustus 2026 en verhelpt beveiligingsfouten in onder meer Ncat en de meegeleverde bibliotheek libssh2.

• Windows: een installatieprogramma voor Windows 7 en nieuwer. Het installeert ook Zenmap en Npcap, het stuurprogramma waarmee Nmap pakketten verstuurt en opvangt.
• macOS: een schijfkopie met een installatieprogramma voor Nmap, Zenmap, Ncat en Ndiff.
• Linux: via de pakketbeheerder, bijvoorbeeld sudo apt install nmap op Debian en Ubuntu. De versie in een distributie loopt geregeld achter op die van nmap.org.
• Kali Linux: Nmap is vooraf geïnstalleerd. Meer over die distributie lees je bij Kali Linux.

Zenmap: Nmap met een grafische schil

Zenmap is de officiële grafische schil van Nmap. Je kiest een scanprofiel, ziet het bijbehorende commando en krijgt de uitkomst als lijst en als netwerkkaart. Sinds versie 7.99 verspreidt het project Zenmap als Python-pakket dat draait op elk systeem met Python 3. Versie 7.96 voegde een donkere modus toe.

Nmap online gebruiken

Websites zoals HackerTarget en Pentest-Tools.com bieden een poortscan aan die op Nmap draait. De scan vertrekt vanaf hun servers en laat zien hoe jouw netwerk er van buitenaf uitziet. Deze diensten zijn van derden en horen niet bij het Nmap-project. Scan er uitsluitend je eigen ip-adressen mee.

Wat Nmap doet in een pentest

In een pentest volgt Nmap op de verkenning met openbare bronnen, ook wel OSINT. Die verkenning raakt het doelwit niet aan; Nmap doet dat wel. De tester brengt in kaart welke systemen reageren, welke poorten openstaan en welke softwareversies er draaien.

Die lijst bepaalt de rest van de test. Een verouderde mailserver of een vergeten beheerpaneel wordt het startpunt voor handmatig onderzoek. Bij een black box-test begint de tester met vrijwel niets en weegt deze fase het zwaarst.

Beheerders gebruiken dezelfde scan voor eigen controle: klopt de firewall met wat op papier staat, en hangt er apparatuur in het netwerk die niemand kent? Wie dat structureel bijhoudt, komt uit bij vulnerability management. Bureaus die een volledige test uitvoeren, staan in het overzicht met pentest bedrijven.

Je netwerk beschermen tegen poortscans

Systemen die aan internet hangen, worden doorlopend gescand door onderzoekers, zoekmachines zoals Shodan en criminelen. Je bepaalt zelf wat zo’n scan oplevert.

• Zet diensten uit die je niet gebruikt. Een poort zonder dienst erachter levert een aanvaller niets op.
• Laat de firewall pakketten naar ongebruikte poorten negeren. Nmap meldt dan filtered en de scan duurt langer.
• Plaats beheerdiensten zoals SSH en RDP achter een vpn.
• Scan je eigen ip-adressen periodiek en vergelijk de uitkomsten. Het meegeleverde Ndiff toont de verschillen tussen twee scans.
• Laat verdachte scans opvallen met een honeypot of met SOC monitoring.

Is Nmap legaal?

Nmap downloaden, bezitten en gebruiken op je eigen netwerk is in Nederland toegestaan. De wet noemt de poortscan niet apart. Computervredebreuk volgens artikel 138ab van het Wetboek van Strafrecht draait om het binnendringen in een systeem. Een poortscan stelt vast welke poorten reageren en gaat nergens naar binnen.

Dat maakt het scannen van andermans systemen geen vrije ruimte. Een scan kan in strijd zijn met de voorwaarden van je internet- of hostingprovider. Scripts die wachtwoorden raden of een lek misbruiken, gaan wel richting binnendringen. Artikel 139d stelt daarnaast het voorhanden hebben van een hulpmiddel strafbaar als je het oogmerk hebt er computervredebreuk mee te plegen.

Het Nmap-project raadt zelf aan om vooraf schriftelijke toestemming te vragen aan de eigenaar van het netwerk. Voor oefenen bestaat de server scanme.nmap.org, die je van het project een paar keer per dag mag scannen. Wat een tester mag, staat bij ethisch hacken. Vind je bij een scan een lek bij een organisatie, volg dan haar beleid voor responsible disclosure.

Veelgestelde vragen over Nmap

Wat is Nmap?

Nmap (Network Mapper) is een gratis, open source programma dat netwerken scant. Het toont welke apparaten actief zijn, welke poorten openstaan en welke software en besturingssystemen er draaien.

Is Nmap gratis?

Ja. Nmap is gratis te downloaden van nmap.org en valt onder de Nmap Public Source License. Bedrijven die Nmap in een eigen product meeleveren, nemen een betaalde OEM-licentie af.

Is Nmap legaal in Nederland?

Bezit en gebruik op je eigen netwerk zijn toegestaan. Voor systemen van anderen vraag je vooraf schriftelijke toestemming. Scripts die zonder toestemming wachtwoorden raden of een lek misbruiken, kunnen computervredebreuk opleveren.

Wat is het verschil tussen Nmap en Zenmap?

Nmap is het scanprogramma voor de opdrachtregel. Zenmap is de officiële grafische schil eromheen: het stelt het commando samen, voert Nmap uit en toont de uitkomst in een venster.

Werkt Nmap op Windows?

Ja. Het installatieprogramma van nmap.org ondersteunt Windows 7 en nieuwer en installeert ook Npcap en Zenmap.

Wat is het verschil tussen Nmap en Wireshark?

Nmap verstuurt zelf pakketten om systemen en open poorten te vinden. Wireshark verstuurt niets en legt het verkeer vast dat al over het netwerk gaat, zodat je het per pakket kunt bekijken.

Bronnen

• Nmap.org, Nmap Changelog, versies 7.93 tot en met 7.991. Geraadpleegd op 6 oktober 2026.
• Nmap.org, Downloading Nmap. Geraadpleegd op 6 oktober 2026.
• Nmap Reference Guide, Port Scanning Basics. Geraadpleegd op 6 oktober 2026.
• Nmap Network Scanning, Nmap Scripting Engine: Usage and Examples. Geraadpleegd op 6 oktober 2026.
• Nmap.org, Legal Issues, en scanme.nmap.org. Geraadpleegd op 6 oktober 2026.
• Wetboek van Strafrecht, artikel 138ab en artikel 139d. Geraadpleegd op 6 oktober 2026.